
بیشک، نانو سرور (Nano Server) را میتوان بزرگترین و شاخصترین تغییر ویندوز سرور ۲۰۱۶ بر شمرد. نانو سرور یک ویندوز بهینهسازی شده ابری است که مایکروسافت ویژه توسعهدهندگان در نظر گرفته است. جفری اسنور، مدیر گروه کلاود سازمانی مایکروسافت، در این باره اعلام کرده است: «نانو سرور ویندوز سرور بعدی مایکروسافت خواهد بود.» اگر به یاد داشته باشید، مایکروسافت در ویندوز سرور ۲۰۰۸ و ۲۰۱۲ نسخه Core را اضافه کرد. در ویندوز سرور ۲۰۱۶ نیز مایکروسافت نانو سرور را به سرور ۲۰۱۶ اضافه کرد، در حالی که کاربران همچنان به Core دسترسی خواهند داشت. نانو سرور بیست برابر از نسخه Core سبکتر است. همچنین، بهروزرسانی آن راحتتر انجام میشود. مایکروسافت در نسخه نانو سرور مؤلفههای غیر ضروری، رابط گرافیکی، خط فرمان، پشتیبانی ۳۲ بیتی (WOW64)، محیط مبتنی بر CLI، MSI و برخی از مؤلفههای پیشفرض Server Core را حذف کرده است. همه فرآیندهای مدیریتی بهصورت از راه دور از طریق WMI و PowerShell انجام میشود. برای آنکه مدیریت از راه دور از طریق Power Shell با Desired State Configuration بهصورت پایدارتر، انتقال فایلها از راه دور، نوشتن اسکرپیتها از راه دور و اشکالزدایی بهتر انجام شود، اصلاحاتی را انجام داده است. بر همین اساس، مایکروسافت روی مجموعه ابزارهای مدیریتی که جایگزین ابزارهای مدیریتی محلی میشوند، کار کرده است. در مجموع، اندازه نانو سرور ۹۳ درصد کوچکتر از VHD، ۹۲ درصد کمتر نیازمند وصلههای بحرانی و ۸۰ درصد کمتر به راهاندازی (Restart) نیاز دارد (به عبارت دقیقتر راهاندازی آن سریعتر انجام میشود). همچنین، به گونهای بهینهسازی شده است که از منابع به شکل بهتری استفاده کند و از امنیت پایدارتری برخوردار باشد. طراحی نانو سرور به گونهای است که روی (Hyper-V, Hyper-V Cluster, Scale-Out File Servers (SOFs و برنامههای سرویس کلاود اجرا شود. در مجموع، مایکروسافت با شناختی که از محیطهای ابرمحور بزرگ به دست آورده است، نانوسرور را بر پایه دو سناریوهای جدید طراحی کرده است:
• زیرساخت پلتفرم ابری مایکروسافت از کلاسترهای محاسباتی که روی Hyper-V و کلاسترهای ذخیرهسازی که روی Scale-Out File Server اجرا میشوند، پشتیبانی میکند.
نانو سرور به مصرفکنندگان اجازه میدهد، تنها مؤلفههای مورد نیاز را نصب کنند. در نتیجه، به نصب مؤلفههای اضافی و غیر ضروری نیازی نخواهد داشت. نتایج اولیه در این زمینه امیدوارکننده بودهاند. بر اساس بیلدهای عرضه شده، نتیجه مقایسهای که بین سرور و نانو سرور انجام شده است، نشان میدهد نانو سرور ۹۳ درصد اندازهای کمتر از VHD، ۹۲ درصد کمتر نیازمند وصلههای بحرانی و ۸۰ درصد کمتر نیازمند راهاندازیهای مجدد است.
دومین تغییر بزرگ ویندوز سرور ۲۰۱۶ پشتیبانی از کانتینرها است. مایک شوتز، مدیر کل بازاریابی محصولات سرور و ابزار مایکروسافت، در این زمینه گفته است: «کانتینرها و مایکروسرویسها از جمله گرایشهایی هستند که انعطافپذیری خاصی را برای گسترش نرمافزارها در اختیار سازمانها قرار میدهند. این فناوری به توسعهدهندگان کمک میکند تا بهراحتی نرمافزارهای خود را مستقر کنند. اگرچه فناوری کانتینر فناوری جدیدی محسوب نمیشود و قدمتی ده ساله دارد، اما با ظهور نرمافزار منبع باز داکر (Docker) کانتینرها یکباره از محبوبیت خاصی بهرهمند شدند.» (شکل ۱) هر چند کانتینرها عملکردی شبیه به ماشینهای مجازی دارند، اما این قابلیت را در اختیار کاربران قرار میدهند تا برنامههای بیشتری را روی آنها اجرا کنند.

تفاوت اصلی کانیتنرها با ماشینهای مجازی در این است که کانتینرها به سیستمعامل سرور میزبان متکی هستند. این ویژگی به کانتینترها این قابلیت را میدهد تا نسبت به ماشینهای مجازی سریعتر و سبکتر گسترش یابند. در نتیجه، توسعهدهندگان و مدیران توانایی بستهبندی برنامهها و مؤلفهها را درون کانتینرها و انتقال آنها روی سرورهای مختلف دارند. بر خلاف یک ماشین مجازی کامل که همراه با سیستمعامل خود همراه است، کانتینرها بر سیستمعامل سرور میزبان تکیه دارند. همین موضوع باعث میشود تا کانتینرها نسبت به ماشینهای مجازی سریعتر و سبکتر گسترش یابند. شوتز صحبتهای خود را این گونه ادامه داد: «بهطور ویژه، رشد روزافزون خدمات اینترنتی در مقیاس وسیع به گونهای است که درخواستها متغیر است و نوسانی کاهشی یا افزایشی دارند، به گونهای که در نحوه بهکارگیری کانتینرها تأثیرگذار هستند. هر دو شرکت مایکروسافت و گوگل سالها است در عملیات ابری خود از کانتینرها استفاده میکنند. کانتینرها باعث افزایش چرخه توسعه نرمافزارهای کاربردی میشوند. یک طراح این توانایی را دارد تا یک برنامه را روی لپتاپ خود ایجاد و آن را بهسرعت آزمایش کند و محصول ساخته شده را در سرور یا کلاود گسترش دهد. مایکروسافت همگام با ویندوز سرور ۲۰۱۶ خود را آماده میکند تا بهکارگیری کانتینرها را برای کسبوکارها ساده سازد.» این سیستمعامل از کانتینرهای مبتنی بر داکر که روی کرنل لینوکس اجرا شده و در ماشین مجازی Hyper-V اجرا میشوند، پشتیبانی خواهد کرد. سیستمعامل جدید همچنین از فناوری جدید Windows Hyper-V Container که مستقیم روی خود سیستمعامل سرور اجرا میشود، پشتیبانی میکند. علاوه بر این، این توانایی را دارد تا بهطور مستقیم روی ویندوز اجرا شود، در حالی که داکر چنین توانایی ندارد. همچنین، فناوریهای Hyper-V به لطف فناوری مجازیساز Hyper-V این توانایی را دارند که در حالت ایزوله شده از یکدیگر مستقیم روی سیستمعامل ویندوز سرور ۲۰۱۶ اجرا شوند، در حالیکه نرمافزار داکر در این باره از امنیت کافی برخوردار نیست.

شوتز در بخش دیگری از صحبتهای خود میافزاید: «کاربر این توانایی را دارد تا هر یک از مؤلفههای مورد نیاز خود را بهروزرسانی کند، بدون آنکه از بابت در دسترس بودن دیگر مؤلفهها نگرانی داشته باشد. علاوه بر این، هر کدام از این مؤلفهها میتوانند مستقل از یکدیگر مقیاسبندی شوند. کاربر میتواند گروهی از نمونههای یک وب سرور را ایجاد کند، بدون آنکه به تغییر لایه دادهها نیازی داشته باشد. برای کمک کردن به انتشار معماری مایکروسرویس، مایکروسافت در حال آمادهسازی نسخهای کمحجمتر از ویندوز سرور است که بیست برابر از نسخه اصلی سبکتر بوده و فقط برای اجرای کانتینرها در نظر گرفته شده است. زمانی که نانو سرور روی زیرساخت ابرمحور اجرا میشود، فاقد یک GUI است و شامل مؤلفههای غیر ضروری که مردم به آن نیازی ندارند، نخواهد بود. نانو سرور سریعتر استقرار مییابد، به فضای کمتری نیاز دارد و بهسادگی بهروزرسانی میشود.» کانتینر ویندوز سرور از مؤلفههای زیر ساخته شده است (شکل ۲):
Container Host, Container Image, Sandbox, Container OS Image, Container Repository, Container Management Technology در مجموع، کانتینر ویندوز این توانایی را دارد تا مجازیسازی را در سطح سیستمعامل پیادهسازی کند که همین موضوع به کاربر اجازه میدهد تا چند برنامه ایزوله شده را روی یک کانتینر میزبانی کند.
برچسب:
نویسنده: امیر اکبریپور